533 728 335

Otyłość sarkopeniczna

otyłość sarkopenicznaOtyłość sarkopeniczna to przypadłość charakterystyczna dla osób w podeszłym wieku, cechująca się występowaniem dwóch zmian jakościowych sylwetki – otyłości i sarkopenii. Występowanie tego typu otyłości wynika z fizjologicznych zmian zachodzących w organizmie wraz z postępem procesu starzenia się. Konsekwencją występowania otyłości sarkopenicznej jest większe ryzyko rozwoju chorób układu sercowo – naczyniowego.

 

Skąd się bierze otyłość sarkopeniczna?

Otyłość sarkopeniczna to współwystępowanie zarówno otyłości, jak i sarkopenii. Otyłość wyrażana jest przy pomocy wskaźnika BMI – gdy przyjmuje on wartość przekraczającą 30, wówczas stwierdzana jest otyłość. Innym sposobem na określenie otyłości jest oszacowanie wskaźnika WHR, czyli talia – biodra. Wartość wskaźnika u kobiet przekraczająca 0,85, a u mężczyzn 0,9 wskazuje na groźną dla zdrowia otyłość centralną. Z kolei sarkopenia to utrata masy mięśniowej, która wiąże się nie tylko ze spadkiem siły mięśniowej, ale także licznymi zaburzeniami metabolicznymi. Sarkopenia rozpoznawana jest w oparciu o pomiary antropometryczne, badanie tomografii komputerowej czy rezonansem magnetycznym. Czy przyczyną rozwoju otyłości sarkopenicznej jest brak stosowania diety redukcyjnej?

Najistotniejszą przyczyną rozwoju otyłości sarkopenicznej są charakterystyczne dla starszego wieku zmiany w składzie ciała. Już około 30 roku życia zaczyna stopniowo maleć ilość tkanki tłuszczowej, a proces ten zauważalnie przyspiesza po 60 roku życia. W tym okresie – około 60 – 75 roku – odnotowywany jest także największy przyrost tkanki tłuszczowej. Ostatecznie prowadzi do charakterystycznych zmian w sylwetce.

U podłoża zaniku masy mięśniowej oraz przyrostu tkanki tłuszczowej leży postępujący spadek wielkości wydatku energetycznego. Wynika to zarówno z ograniczenia aktywności fizycznej, ale także ze zmniejszenia podstawowego tempa metabolizmu. Z roku na rok, poczynając od 20 roku życia tempo podstawowej przemiany materii spada co dekadę o 1 – 2%. Oznacza to, że u siedemdziesięciolatka podstawowe tempo metabolizmu może być o 10% mniejsze niż w czasach młodości. Jeśli nie zmieniona zostanie kaloryczność diety i przyjmowane jest wciąż tyle samo kalorii, a dodatkowo pojawia się coraz mniej aktywny styl życia – ryzyko rozwoju otyłości sarkopenicznej znacznie wzrasta. Kolejnym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi otyłości sarkopenicznej jest zmiana w stężeniu hormonów płciowych (estrogenów i testosteronu), co w szczególności dotyczy kobiet w okresie okołomenopauzalnym, a także mężczyzn w okresie andropauzy.

Występowanie otyłości sarkopenicznej wiąże się z licznymi zaburzeniami w funkcjonowaniu całego organizmu. Nasilają się procesy prozapalne, co wynika z aktywności hormonalnej tkanki tłuszczowej i syntezy cytokin. Zaburzona zostaje gospodarka węglowodanowo – lipidowa, wzrasta ryzyko rozwoju insulinooporności, pojawiają się rozmaite zaburzenia hormonalne. W mechanizmie tzw. błędnego koła dochodzi do coraz większego nasilania się niepożądanych zmian. Im większa kumulacja tkanki tłuszczowej i im mniejsza ilość tkanki mięśniowej, tym lepsze warunki do dalszego pogłębiania otyłości i sarkopenii. W efekcie oddziaływania wysokiego stężenia TNF dochodzi do zahamowania aktywności adiponektyny i ograniczenia procesów syntezy białek mięśniowej. Ponadto w przebiegu otyłości ma miejsce oporność na leptynę, co prowadzi do ograniczenia utleniania kwasów tłuszczowych i kumulowania się tłuszczu w mięśniach. Wynika z tego, że otyłość może sprzyjać rozwojowi sarkopenii, a sarkopenia – rozwojowi otyłości.

 

Konsekwencje otyłości sarkopenicznej

sposoby na otyłość sarkopenicznąOtyłość sarkopeniczna to zaburzenie metaboliczno – hormonalne, rzutujące w negatywny sposób na funkcjonowanie całego organizmu. Mięśnie szkieletowe to najważniejsze miejsce dla utylizacji glukozy dostarczanej wraz z dietą. Im mniejsza zawartość tkanki mięśniowej, tym większe zaburzenia gospodarki węglowodanowo – insulinowej i ryzyko rozwoju insulinooporności i hiperinsulinemii. Wysoki poziom insuliny prowadzi do pojawienia się takich komplikacji zdrowotnych jak:

W efekcie może dojść do rozwoju licznych schorzeń przewlekłych, a także większego ryzyka śmiertelności.

 

Jak zapobiegać otyłości sarkopenicznej?

W celu profilaktyki otyłości sarkopenicznej konieczne jest prowadzenie zdrowego stylu życia- regularnej aktywności fizycznej i odpowiedniego modelu żywienia. Warto skoncentrować się zwłaszcza na diecie – dobrze jest ograniczyć spożycie węglowodanów i zwiększyć podaż białka i tłuszczów. Ważne jest także to, aby dostosować kaloryczność diety do aktualnego zapotrzebowania energetycznego, które stopniowo spada wraz z wiekiem. Nieoceniona może okazać się pomoc dietetyka, który pomoże ułożyć odpowiedni jadłospis, proponując dietę na redukcję lub dietę umożliwiającą utrzymanie prawidłowej masy ciała.

12 najważniejszych praw dietetyki

Czy dieta zawsze oznacza więzienie i głodówkę?
Czy zdrowe posiłki muszą być niesmaczne i czasochłonne?
Czy dieta może dawać długotrwałe efekty?

Tego wszystkiego dowiesz się z bezpłatnego e-booka! Kliknij przycisk poniżej, aby go odebrać.

Autor wpisu:

Grzegorz Klonek

Dietetyk specjalizujący się w pomocy osobom otyłym, u których otyłość jest wynikiem zaburzeń hormonalnych i chorób.
Założyciel poradni Lenacor Centrum Dietetyki, do której trafia rocznie prawie 2000 osób. Jego pacjenci najbardziej doceniają w nim empatię i dobre zrozumienie problemu, z którym zmaga się każda otyła osoba.

Prywatnie sportowiec – reprezentant Polski na Mistrzostwach Świata i Europy w judo, członek szerokiej kadry olimpijskiej na Ateny 2004, wielokrotny medalista Mistrzostw Polski w judo i w jujitsu.

W życiu kieruje się odpowiedzialnością, rozwojem i skutecznością. Jego motto brzmi „jeśli myślisz, że nic nie możesz zmienić, zmień myślenie…”

Call Now Button