533 728 335

Wpływ spożycia fruktozy na zdrowie

Wpływ spożycia fruktozy na zdrowieSpożycie fruktozy zyskało ostatnio dużą uwagę ekspertów żywienia – fruktoza dietetyczna uznana została za związek bardziej lipogenny niż inne cukry i kojarzona jest z rozwojem niektórych schorzeń przewlekłych. Pojawiło się wiele istotnych danych, które wyjaśniałyby bezpośredni związek między spożywaniem fruktozy w diecie a markerami ryzyka dla zdrowia, takimi jak otyłość, akumulacja triglicerydów i insulinooporność u ludzi.

 

Fruktoza – zdrowy cukier owocowy czy niezdrowy dodatek do żywności?

Fruktoza to cukier owocowy występujący w postaci monocukru. Jest to naturalny cukier, który w owocach i warzywach spożywany jest wraz z licznymi witaminami i składnikami mineralnymi, antyoksydantami i błonnikiem. Tego typu cukier, przyjmowany w swojej naturalnej postaci nie powinien negatywnie wpływać na zdrowie. Inaczej przedstawia się wpływ na zdrowie syropu glukozowo – fruktozowego, stanowiącego powszechny dodatek do żywności. Syrop ten spożywany jest w bardzo dużych ilościach – z napojami słodzonymi, słodyczami, wypiekami, płatkami śniadaniowymi czy jogurtami. Syrop glukozowo – fruktozowy pozyskiwany jest na drodze przetwarzania skrobi kukurydzianej i ponad połowę jego składu stanowi fruktoza.

Aby uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych spożywania nadmiaru fruktozy – omówionych w dalszej części tekstu – konieczne jest przede wszystkim unikanie produktów wysokoprzetworzonych, zawierających syrop glukozowo – fruktozowy. Ja zachęcam ponadto do ograniczenia spożycia wszelkich cukrów w diecie – nawet te węglowodany, które dostarczamy wraz z nieprzetworzoną żywnością, np. zbożami, zawsze prowadzą do rozchwiania gospodarki glukozowo – insulinowej. A to może skutkować rozwojem licznych chorób przewlekłych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy choroby serca. Dieta niskowęglowodanowa to doskonała dieta w insulinooporności, dieta na redukcję, dieta w cukrzycy, jednym słowem – dieta o wysokim potencjale prozdrowotnym.

Wpływ spożywania syropu glukozowo – fruktozowego na zdrowie

Kwestia fruktozy w diecie i jej wpływu na zdrowie związana jest ze spożywaną ilością fruktozy, ale przede wszystkim – jej postacią. Fruktoza zawarta w owocach i występująca jako ich naturalny cukier nie oddziałuje w negatywny sposób na organizm, natomiast wiele mówi się o szkodliwości syropu glukozowo – fruktozowego. Uznano, że umiarkowane zużycie fruktozy wynoszące ≤50 g / dzień lub stanowiące nie więcej niż 10% energii nie ma szkodliwego wpływu na kontrolę lipidów i glukozy, a ≤100 g / dzień nie wpływa na masę ciała. Jednak spożycie syropu glukozowo – fruktozowego stale wzrasta.

Nadmierne spożycie fruktozy może mieć znaczący wpływ na metabolizm lipidów, przyczyniając się zarówno do stłuszczenia, jak i do wzrostu poziomów trójglicerydów w krążeniu w postaci lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL). Akumulacja lipidów wątrobowych wynika z kombinacji zwiększonej lipogenezy wątrobowej de novo, estryfikacji wstępnie wytworzonych kwasów tłuszczowych pochodzących z diety lub zapasów tłuszczowych, zmniejszonego wydzielania VLDL i zmniejszonego utleniania wątrobowych kwasów tłuszczowych. Aktywację metabolizmu lipogennego obserwuje się natychmiast po jednorazowym spożyciu fruktozy i przyczynia się do zwiększonego wydzielania trójglicerydów VLDL. Fruktoza również silnie hamuje utlenianie wątrobowych kwasów tłuszczowych. W ten sposób fruktoza przyczynia się do wytwarzania trójglicerydów wątrobowych zarówno przez dostarczanie substratu do syntezy kwasów tłuszczowych i trójglicerydów, jak i przez aktywację systemów sygnalizacyjnych w celu zwiększenia produkcji lipidów.

Wątroba jest podstawowym miejscem lipogenezy de novo – procesu, w którym kwasy tłuszczowe są syntetyzowane z dietetycznych prekursorów, głównie węglowodanów. Ze względu na różnice w metabolizmie glukozy i fruktozy, w wątrobie dostępna jest większa frakcja fruktozy pochodzącej z diety niż metabolitów glukozy do konwersji do tłuszczu w wątrobie. Pomimo, iż każdorazowe spożycie fruktozy nie sprzyja – tak jak spożycie glukozy – zwiększeniu poziomu insuliny we krwi, to przewlekłe spożywanie fruktozy może prowadzić do rozwoju hiperinsulinemii. Mechanizmy, dzięki którym żywienie wysokofruktozowe powoduje hiperinsulinemię i insulinooporność, pozostają niepewne. Stłuszczenie indukowane fruktozą może przyczyniać się do insulinooporności wątroby poprzez zwiększenie akumulacji diacyloglicerolu w wątrobie. Dotychczas nie wyjaśniono w pełni mechanizmów wątrobowej insulinooporności. Kluczową rolę wydają się odgrywać zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych i ich oksydacji, nadmierna lipoliza obwodowa oraz wzmożony dowątrobowy transport lipidów, prowadząc do akumulacji w hepatocytach wolnych kwasów tłuszczowych i do stresu oksydacyjnego.

fruktozaZwiększone zużycie syropu glukozowo – fruktozowego jest związane ze zwiększoną otyłością, co można przypisać zwiększonemu spożyciu kalorii, a także wpływowi na bilans energetyczny składników odżywczych, które są niezależne od spożycia kalorii. Fruktoza jest jednym z najsłodszych cukrów, a słodycz ogólnie poprawia smakowitość jedzenia. To jest przyczyną powszechnego dodawania cukrów zawierających fruktozę, takich jak sacharoza i wysokofruktozowy syrop kukurydziany do zapasów żywności. Ponadto fruktoza i sacharoza mogą zwiększać smakowitość i wywoływać zachowania podobne do uzależnień, takie jak obżarstwo i uzależnienie, częściowo poprzez stymulowanie szlaków dopaminergicznych. I wreszcie – produkty wysokofruktozowe mogą indukować oporność na leptynę, co z kolei może prowadzić do zwiększonego przyjmowania pokarmu i otyłości.

Call Now Button