533 728 335

Witamina D – jej niedobór może sprzyjać rozwojowi choroby Hashimoto

Witamina D – jej niedobór może sprzyjać rozwojowi choroby HashimotoWitamina D to związek niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niedobory witaminy D są na tyle powszechne, a jej aktywność biologiczna na tyle istotna, że suplementacja tego związku zalecana jest w każdej grupie wiekowej. W ostatnich latach stale przybywa dowodów naukowych na to, że niedobory witaminy D mogą stanowić jedną z potencjalnych przyczyn takich schorzeń jak miażdżyca, nadciśnienie, cukrzyca typu 2, otyłość. Istnieją także możliwe powiązania pomiędzy zbyt niskim poziomem witaminy D a większym ryzykiem rozwoju choroby Hashimoto oraz Gravesa – Basedowa.

 

Witamina D a funkcjonowanie tarczycy

Witamina D reguluje funkcjonowanie licznych narządów za pośrednictwem receptorów dla witaminy D – VDR. Receptory te występują licznie w komórkach układu odpornościowego, a to właśnie dysfunkcja układu immunologicznego odpowiada za rozwój schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, w tym choroby Hashimoto. Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy Hashimoto rozwija się w efekcie syntezy autoprzeciwciał skierowanych przeciwko komórkom tarczycy, co prowadzi do upośledzenia syntezy hormonów tarczycy i niedoczynności gruczołu. Z kolei w przebiegu nadczynności tarczycy syntetyzowane są przeciwciała skierowane przeciwko receptorom dla TSH, które naśladują działanie hormonu tyreotropowego i pobudzają syntezę hormonów tarczycy.

Autoimmunologiczne choroby tarczycy, w tym choroba Gravesa – Basedowa i Hashimoto, są najczęstszymi specyficznymi narządami chorobami autoimmunologicznymi. Są to choroby wielogenowe, rozwijające się w konsekwencji oddziaływania predyspozycji genetycznych (genów specyficznych dla tarczycy i genów modulujących odporność) i czynników środowiskowych (jod, selen, leki, napromienianie, palenie, infekcje, stres). Charakteryzują się infiltracją limfocytów do tarczycy i wytwarzaniem autoprzeciwciał specyficznych dla tarczycy.

Tradycyjnie uważa się, że autoimmunologiczne choroby tarczycy są związane z zaburzonym stosunkiem komórek pomocniczych T typu 1 (Th1) i komórek Th2. Choroba Gravesa występuje, gdy obecny jest wysoki odsetek komórek Th2 i wydzielających cytokinę IL-4. Natomiast pacjenci z zapaleniem tarczycy typu Hashimoto mają wysoki odsetek komórek Th1, które wydzielają cytokinę IFN-γ. Badania wykazały, że wydzielanie cytokin z Th17 jest zaangażowane w rozwój autoimmunologicznych chorób tarczycy. Ekspresja mRNA IF-γ i IF-17A jest znacznie wyższa u pacjentów z zapaleniem tarczycy Hashimoto niż u zdrowych osób kontrolnych. Co ciekawe, witamina D odgrywa ważną rolę w regulacji komórek Th1, Th2 i Th17, a także w wydzielaniu IFN-γ, IL-4 i IL-17. Odkrycia te mogą wyjaśniać, dlaczego niższy poziom witaminy D przyczynia się do zaburzeń funkcjonowania tarczycy.

Choroba Gravesa jest autoimmunologicznym zaburzeniem tarczycy, w którym przeciwciało przeciwko receptorowi dla TSH (TRAb) powoduje nadczynność tarczycy. Niski poziom witaminy D jest związany ze zwiększonym mianem TRAb w tej chorobie. Wyniki pokazują również, że poziomy 25O (HD) <50 nmol / L są czynnikiem zwiększonej syntezy autoprzeciwciała tarczycy (przeciwciało przeciwko peroksydazie tarczycy (TPOAb) i przeciwciała przeciw tyreoglobulinie (TgAb) w chorobie HAshimoto. Tak więc wysokie miano autoprzeciwciał przeciwtarczycowych w autoimmunologicznych chorobach tarczycy może być konsekwencją niższego poziomu witaminy D.

Związek między niską zawartością witaminy D w surowicy a chorobami autoimmunologicznymi został ogólnie zaakceptowany przez naukowców. W badaniach klinicznych i licznych metaanalizach wykazano, że u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną tarczycy poziomy 25 (OH) D były znacznie niższe niż u zdrowych osób kontrolnych (Vitamin D deficiency is related to thyroid antibodies in autoimmune thyroiditis). Ponadto chorzy z wysokim mianem przeciwciał przeciwtarczycowych charakteryzują się niższym stężeniem witaminy D w organizmie (Low serum vitamin D is associated with anti-thyroid peroxidase antibody in autoimmune thyroiditis). A jaki wpływ ma suplementacja witaminy D na przebieg autoimmunologicznego zapalenia tarczycy? W jednym zbadań wykazano, że trwająca 6 miesięcy suplementacja witaminy D skorelowana była z obniżeniem miana przeciwciał anty – TPO oraz anty – TG (The effect of vitamin D supplementation on thyroid autoantibody levels in the treatment of autoimmune thyroiditis: a systematic review and a meta-analysis).

 

Profilaktyka i leczenie Hashimoto – witamina D to nie wszystko

witamina D w HashimotoTrudno jest jednoznacznie ocenić, na ile suplementacja witaminy D może minimalizować ryzyko rozwoju autoimmunologicznych chorób tarczycy oraz wspomagać ich terapię. Okazuje się bowiem, że poza przytoczonymi powyżej badaniami, wskazującymi na pozytywną korelację między witaminą D a redukowaniem ryzyka chorób tarczycy, istnieją badania naukowe nie potwierdzające tej zależności. Konieczne są dalsze analizy, które być może jednoznacznie określą powiązanie pomiędzy poziomem witaminy D w organizmie a chorobami tarczycy. Nie podlega jednak wątpliwości, że nie należy bagatelizować badań wskazujących na chorobę Hashimoto jako konsekwencję zbyt niskiego poziomu witaminy D. A suplementacja tego związku jest wskazana z wielu innych powodów.

Chcąc zminimalizować ryzyko rozwoju choroby Hashimoto bądź wspomóc terapię tej choroby tarczycy, konieczne jest stosowanie odpowiedniego modelu żywienia. Skuteczna okazuje się być dieta niskowęglowodanowa, która wspomaga leczenie Hashimoto na drodze redukcji masy ciała, ograniczenia przewlekłego stanu zapalnego, a także ograniczenia miana autoprzeciwciał.

Dieta niskowęglowodanowa, w tym dieta ketogeniczna może stanowić nie tylko cenny element leczenia, ale także profilaktyki Hashimoto. Faktem jest, że choroba Hashimoto rozwija się w efekcie oddziaływania wielu czynników i trudno jest precyzyjnie określić, w jaki sposób zapobiegać rozwojowi choroby Hashimoto. Dieta niskowęglowodanowa wykazuje silny potencjał przeciwzapalny, a także zmniejsza stres oksydacyjny, ograniczając powstawanie wolnych rodników.

Call Now Button