533 728 335

Warzywa i owoce – coraz uboższe w wartości odżywcze

Warzywa i owoce – coraz uboższe w wartości odżywczeWspółczesna dieta jest znacznie uboższa w składniki odżywcze niż kilkadziesiąt lat temu. Wynika to zarówno ze zwiększonego udziału żywności przetworzonej w naszym jadłospisie, a także stosowaniu metod uprawy i hodowli, które nastawione są na ilość, a nie na jakość zbiorów. Sprawia to, że właściwe bilansowanie diety staje się coraz trudniejsze. Dlaczego tak się dzieje? I co możemy zrobić, aby maksymalnie wzbogacić dietę o cenne składniki odżywcze?

 

Warzywa i owoce na świeczniku

Warzywa i owoce uznawane są za jedne z najzdrowszych składników diety, których nie powinno zabraknąć w codziennym jadłospisie. Okazuje się jednak, że współczesne warunki uprawy sprzyjają zubożeniu warzyw i owoców w cenne witaminy, składniki mineralne czy błonnik. Najważniejszym czynnikiem, który prowadzi do wzrostu wydajności plonów kosztem pogorszenia ich jakości jest wszechobecne stosowanie nawozów sztucznych oraz środków ochrony roślin. W skali globalnej zauważalne są dysproporcje między zawartością w glebie trzech najważniejszych minerałów – azotu, fosforu oraz potasu. Także w Polsce odnotowywane jest zaburzenie naturalnej mineralizacji gleby, co wpływa na jakość plonów (raport Inspekcji Ochrony Środowiska „Monitoring chemizmu gleb ornych w Polsce w latach 2010 – 2012”). Do tego dochodzą straty składników odżywczych wynikające z długotrwałego transportu i składowania plonów.

Kolejnym niezwykle istotnym problemem współczesnych upraw rolnych jest kumulowanie się w warzywach metali ciężkich, takich jak kadm, ołów, rtęć czy miedź. Jest to konsekwencją postępującego zanieczyszczenia środowiska.
Istnieje szereg analiz porównujących zawartość związków odżywczych w warzywach i owocach kiedyś i dziś. Jedno z takich badań zostało przeprowadzone przez firmę Geigy Pharmaceutical Company ze Szwajcarii. Porównano w nim zawartość składników odżywczych w warzywach i owocach, porównując dane z lat 1996 oraz 2002. Okazało się, że obecnie warzywa i owoce zawierają mniej wapnia, magnezu, kwasu foliowego oraz witaminy C. W innym badaniu porównano zawartość składników odżywczych na przestrzeni 50 lat, od 1950 do 1999 roku. I znów – wyniki badań nie pozostawiają złudzeń. Współczesne plony są uboższe w wapń, żelazo, witaminę C, witaminy z grupy B oraz białko (Davis D., Riordan H., Changes in USDA food composition data for 43 garden crops, 1950 to 1999; J Am Coll Nutr. 2004 Dec;23(6):669-82).

 

Jak dostarczyć wszystkich witamin i składników mineralnych?

Coraz częściej diagnozowane niedobory pokarmowe są w dużej mierze odbiciem przedstawionej powyżej tendencji do zubożenia plonów w składniki odżywcze. Ale to oczywiście nie jedyny powód – niebagatelny wpływ ma także zbyt niskie spożycie owoców i warzyw, a także wpływ czynników, które mogą ograniczać przyswajalność witamin i składników mineralnych w diecie. Mowa zwłaszcza o nadużywaniu leków czy stosowaniu używek. Konieczne jest zatem prowadzenie szeroko pojętego zdrowego stylu życia, ze szczególnym uwzględnieniem zdrowej diety.

Należy spożywać warzywa i owoce z upraw ekologicznych bądź zakupywane na lokalnym targu. Warzywa wyglądające bardzo okazale, owoce o lśniącej i gładkiej skórce, o harmonijnym kształcie – najprawdopodobniej są potraktowane nawozami i innymi wspomagaczami wzrostu, a także substancjami mającymi nadać im nienaganny wygląd. Lepiej jest sięgnąć po nieco niedoskonałe warzywa i owoce, mniejsze i o mniej regularnym kształcie. Warto ponadto wybierać owoce sezonowe, które w przeciwieństwie do tych egzotycznych nie muszą być poddawane długotrwałym procesom magazynowania czy transportu. Warto pamiętać także o wpływie obróbki cieplnej na zawartość witamin – najlepiej jest surowe warzywa i owoce.

warzywaJeśli wizja niedoborów pokarmowych wzbudza w nas uzasadnioną obawę – warto wykonać badania laboratoryjne służące ocenie zawartości w organizmie najważniejszych witamin i składników mineralnych. Szczególnie uwzględnić należy poziom żelaza, wapnia, magnezu oraz najważniejszych witamin z grupy B wraz z poziomem homocysteiny. Zdiagnozowanie niedoboru jakichkolwiek składników diety stanowi wskazanie do włączenia suplementacji. Oczywiście – nigdy nie zaszkodzi skonsultować się z dietetykiem, który pomoże skomponować dietę dla dziecka i dorosłego tak, aby nie zabrakło w niej żadnych związków odżywczych.

Call Now Button