533 728 335

Olej kokosowy – superfood czy wielka ściema?

Olej kokosowy - superfood czy wielka ściemaOlej kokosowy to produkt znany ludzkości od wielu lat. Kokos stanowi główny składnik diety mieszkańców Afryki, Azji, Ameryki Środkowej czy Wysp Pacyfiku. I nie bez powodu osoby spożywające olej kokosowy cieszą się doskonałym stanem zdrowia i tężyzną fizyczną. Mieszkańcy Wysp Pacyfiku nie wiedzieli, co to choroby cywilizacyjne – do momentu, gdy przyjęli współczesny model odżywiania po kolonizacji europejskiej tamtych terenów. Najcenniejszym składnikiem orzecha kokosowego jest bez wątpienia olej kokosowy. Oczywiście – mowa o oleju nierafinowanym, który nie został pozbawiony cennych wartości odżywczych.

 

Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe – co je wyróżnia?

Analizując skład oleju kokosowego, wiele osób zupełnie błędnie uznaje, że olej kokosowy jest niezdrowy. Wynika to z niesłusznego przekonania, że nasycone kwasy tłuszczowe – których w oleju kokosowym nie brakuje – wywierają negatywny wpływ na zdrowie. Nic bardziej mylnego! Wykazano przecież, że wszystkie tłuszcze, w tym nasycone kwasy tłuszczowe wcale nie są odpowiedzialne za rozwój chorób serca czy nadwagi. Ponadto wart podkreślenia jest jeszcze jeden fakt – w oleju kokosowym znajdują się unikatowe średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Co je wyróżnia?

Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe to kwasy tłuszczowe o 6 – 12 atomach węgla w łańcuchu. Najbardziej znane średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe to kwasy:

– kaprowy

– kapronowy

– kaprylowy

– laurynowy

– heptanowy

– pelargonowy

Te kwasy tłuszczowe wyróżniają się odmiennymi drogami metabolizmu w organizmie. W przewodzie pokarmowym kwasy tłuszczowe trawione są przy udziale lipazy trzustkowej, po czym wchłaniane są w dwunastnicy i jelicie cienkim. Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe docierają następnie do wątroby, gdzie podlegają procesom beta – oksydacji i stanowią doskonałe źródło energii. Są natychmiast poddawane przemianom metabolicznym, zatem nie kumulują się w tkance tłuszczowej. To dlatego olej kokosowy jest świetnym źródłem tłuszczu na diecie redukcyjnej.

 

Olej kokosowy – źródło kwasu laurynowego

Olej kokosowy zawiera ponad 80% kwasów tłuszczowych nasyconych i mniej niż 10% nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olej ten jest szczególnie bogaty w kwas laurynowy – związek o unikatowych właściwościach prozdrowotnych. Przede wszystkim – kwas laurynowy wykazuje aktywność przeciwbakteryjną, przeciwwirusową i przeciwgrzybiczą, wspierając tym samym funkcjonowanie układu immunologicznego i naturalną odporność organizmu. Udowodniono także korzystny wpływ kwasu laurynowego, a tym samym – oleju kokosowego na profil lipidowy krwi. Zwiększa poziom cholesterolu HDL, co może przełożyć się na redukowanie ryzyka rozwoju chorób układu sercowo – naczyniowego.

Fakt, że średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe zawarte w oleju kokosowym są mniej wydajnie magazynowane niż inne kwasy tłuszczowe i po spożyciu są wysoce podatne na metabolizm oksydacyjny, sugeruje, że mają one krótki okres półtrwania w organizmie i jest mało prawdopodobne, aby sprzyjały otyłości poprzez bezpośrednie przechowywanie w adipocytach. Ponadto spożycie MCT prowadzi do nasilenia procesów termogenezy. Nie dziwi zatem, że badania na gryzoniach i ludziach wskazują, że stosowanie diety zawierającej porównywalne ilości MCT w mniejszym stopniu sprzyja rozwojowi otyłości niż w przypadku spożywania tłuszczów o dłuższych łańcuchach, diety MCT są mniej otyłe. Dlatego zaproponowano, że MCT powinny być stosowane jako źródło oleju przez osoby, które próbują kontrolować swoją wagę.

Niekorzystny wpływ nadmiernej ekspozycji na kwasy tłuszczowe na zdrowie – zwłaszcza długołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe – można przypisać nie faktowi modulacji profilu lipidowego w surowicy lub promowaniu otyłości, ale także produkcji metabolitów, które zakłócają sygnalizację insuliny i sprzyjają rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego. Produkcja tych metabolitów jest zwykle większa u osób otyłych z magazynem tłuszczu opornym na insulinę, zwłaszcza gdy spożywają diety bogate w węglowodany. Co ciekawe, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie są zdolne do wywoływania takich niepożądanych efektów. W szeregu badań na szczurach lub ludziach stwierdzono, że w przeciwieństwie do diety zawierające długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, kwasy średniołańcuchowe rzadziej wywołują insulinooporność.

 

Olej kokosowy pod lupą naukowców

Od wielu lat trwa społeczna debata dotycząca zasadności spożywania tłuszczów. Paradoksem współczesnej dietetyki jest rekomendowanie ograniczenia spożycia tłuszczów, zwłaszcza nasyconych. Okazuje się, że tłuszcze są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a rzekomy związek pomiędzy spożywaniem tłuszczów nasyconych a większym ryzykiem sercowo – naczyniowym został obalony. Pomimo to wiele osób uznaje jedynie nienasycone kwasy tłuszczowe, unikając tłuszczów nasyconych. Tymczasem – porównanie wpływu spożycia tłuszczów nienasyconych i nasyconych na zdrowie wcale nie musi wypaść na niekorzyść dla tych drugich. Dowód? Naukowcy pokusili się o przeanalizowanie wpływu spożywania oliwy z oliwek oraz oleju kokosowego na zdrowie (Randomised trial of coconut oil, olive oil or butter on blood lipids and other cardiovascular risk factors in healthy men and women). W tym badaniu mężczyźni i kobiety w średnim wieku zostały losowo przydzielone do spożywania 50 g oleju kokosowego z pierwszego tłoczenia lub 50 g masła lub 50 g oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia przez 4 tygodnie. Pod koniec badania zaobserwowano różne zmiany stężeń LDL-C i HDL-C pomiędzy trzema grupami interwencji; w porównaniach parami olej kokosowy nie podnosił znacząco stężenia LDL-C w porównaniu z oliwą z oliwek, podczas gdy masło znacząco podnosiło stężenie LDL-C w porównaniu z olejem kokosowym i oliwą z oliwek. Olej kokosowy znacznie podniósł stężenie HDL-C w porównaniu z masłem i oliwą z oliwek. Masło również znacząco podniosło stosunek cholesterolu / HDL-C i nie-HDL-C bardziej niż olej kokosowy i oliwa z oliwek, ale nie było różnic między olejem kokosowym a oliwą z oliwek pod względem zmian cholesterolu / HDL-C i nie-HDL-C.

Właściwości oleju kokosowegoNie było znaczących różnic w wadze lub zmianie BMI, zmian w otyłości centralnej mierzonej obwodem talii lub procentem tkanki tłuszczowej. Nie było również znaczących różnic w zmianie stężenia glukozy na czczo lub skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi pomiędzy trzema różnymi interwencjami dotyczącymi tłuszczu. W porównaniu parami efektów spożywania badanych źródeł tłuszczu, olej kokosowy znacząco obniżył poziom białka C reaktywnego w porównaniu z oliwą z oliwek, ale nie było znaczących różnic między olejem kokosowym a masłem pod względem białka C reaktywnego. Taki wynik badania oznacza, że nie można w jednoznaczny sposób zdefiniować, które tłuszcze są zdrowsze od innych. Dlatego też nie warto skreślać oleju kokosowego za wysoką zawartość kwasów nasyconych. A co więcej – najwyższa pora docenić jego unikatowe właściwości prozdrowotne.

Call Now Button