533 728 335

Niedobór witaminy D a cukrzyca typu 2

Niedobór witaminy D a cukrzyca typu 2Witamina D to jeden z najważniejszych związków warunkujących prawidłowe funkcjonowanie organizmu. W ostatnich latach wiele mówi się o konsekwencjach niedoboru witaminy D – a podkreślić należy, że niedobory te dotykają niemal każdego z nas. Brak regularnej suplementacji witaminy D w okresie niewystarczającej ekspozycji na słońce prowadzi do obniżania się poziomu tego związku w organizmie. Z czasem pojawiają się bardzo zróżnicowane objawy niedoboru witaminy D – a szczególnie niebezpieczne są rozwijające się na podłożu tych niedoborów choroby powszechne – w tym cukrzyca.

 

Niedobór witaminy D a ryzyko chorób cywilizacyjnych

Niedobór witaminy D jest bardzo powszechny na całym świecie. Wiele badań epidemiologicznych wykazało silny związek między niedoborem witaminy D i ryzykiem chorób układu sercowo – naczyniowego, ryzykiem cukrzycy i zespołem metabolicznym. Kilka badań sugeruje, że niedobór witaminy D predysponuje osoby do zwiększonego ryzyka incydentalnego nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, nagłej śmierci sercowej lub niewydolności serca.

Potencjał witaminy D w profilaktyce i / lub leczeniu chorób układu krążenia ma pewną biologiczną wiarygodność. Kilka badań wykazało, że myszy z nokautem receptora dla witaminy D – VDR, mają podwyższone markery chorób serca, w tym nadciśnienia, przerostu lewej komory serca. Jedną z wiodących hipotez dotyczących ochronnego działania witaminy D jest jej negatywna regulacja na układ renina – angiotensyna – aldosteron. Inne mechanizmy mogą również obejmować wpływ na przebudowę serca, układ naczyniowy, markery stanu zapalnego i kontrolę glikemii. A kontrola glikemii ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki cukrzycy.

 

Zbyt niski poziom witaminy D może wiązać się z nasileniem procesów zapalnych oraz negatywnego oddziaływania wolnych rodników na śródbłonek naczyń krwionośnych – a to przekłada się na wzrost ryzyka rozwoju miażdżycy. Ponadto badania potwierdzają związek pomiędzy niskim poziomem witaminy D3 a częstszym występowaniem zawału serca i choroby niedokrwiennej serca, a także z częstszym przebiegiem tych schorzeń.

 

Witamina D3 a cukrzyca typu 1 oraz 2

O witaminie D mówi się wiele w kontekście profilaktyki cukrzycy typu 1, a ostatnio – także typu 2. Komórki trzustki, zwłaszcza komórki β posiadają receptory dla witaminy D – VDR, a zmiany w genach kontrolujących metabolizm witaminy D i ekspresję VDR są zaangażowane w patogenezę cukrzycy typu 1 oraz 2. Badania na dorosłych wykazały, że istnieje korelacja między nasileniem niedoboru witaminy D a częstością występowania cukrzycy typu 1; z kolei suplementacja witaminy D w pierwszym roku życia zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 w dzieciństwie.

Niedawna metaanaliza badająca korelację poziomu witaminy D w surowicy z występowaniem cukrzycy typu 1 u dzieci wykazała, że poziom witaminy D w surowicy był znacznie niższy niż u dzieci zdrowych. Witamina D wpływa na funkcjonowanie układu immunologicznego, ograniczając m. in. rozwój procesów autoimmunologicznych i syntezę przeciwciał przeciwko komórkom beta trzustki. Ponadto – dzięki obecności receptorów VDR w trzustce – witamina D3 reguluje syntezę oraz wydzielanie insuliny w odpowiedzi na wzrost glikemii. I ta właściwość witaminy D3 może mieć wpływ na profilaktykę cukrzycy typu 2.

witamina D a cukrzycaBadania przeprowadzone na osobach starszych, w wieku powyżej 70 lat wykazały, że poziom witaminy D we krwi <50 nmol / l jest związany z podwójnym wzrostem ryzyka cukrzycy. Ponadto istnieje odwrotna korelacja między statusem witaminy D a poziomem HbA1C, który jest dobrze rozpoznawanym markerem zaburzonego metabolizmu glukozy. Istnieją również drugorzędne skutki witaminy D związane z leczeniem cukrzycy. Na przykład badania wykazały, że utrzymanie optymalnego poziomu witaminy D w długim okresie wiąże się z utratą masy ciała i zmniejszonym ryzykiem otyłości, co wpływa pozytywnie na przebieg terapii cukrzycy typu 2. Witamina D może zmniejszyć ryzyko otyłości na dwa sposoby. Może regulować apetyt, zwiększając poziom leptyny we krwi, który jest niezbędny do kontrolowania magazynowania tłuszczu i wywoływania sytości. Ponadto może obniżyć poziom hormonu przytarczyc we krwi, co w dłuższej perspektywie może uruchomić mechanizmy odchudzania.

Wyniki przyszłych badań powinny dostarczyć wskazówek, jak zarządzać statusem witaminy D w praktyce klinicznej. Obecnie nie ma uniwersalnych wytycznych dotyczących badań przesiewowych i leczenia niedoboru witaminy D. Są natomiast rekomendacje dotyczące suplementacji witaminy D3 – bo nikt nie podważa jej zasadności. Za optymalny poziom witaminy D3 we krwi uznawane jest stężenie 30 – 50 ng/ ml, czyli 75 – 125 nmol/ l. Niedobór stwierdzany jest przy poziomie witaminy D poniżej 20 ng/ ml/. Aby zapobiec niedoborom zalecana jest suplementacja witaminy D3 w każdej grupie wiekowej, w okresie od września do maja. Dawki ustalane są indywidualnie w oparciu o wiek, poziom witaminy D3 w organizmie, a także takie czynniki dodatkowe jak otyłość.

Suplementacja witaminy D jest wskazana z wielu powodów, a chęć zminimalizowania ryzyka rozwoju cukrzycy może być jednym z najistotniejszych. Oczywiście – sama suplementacja nie wystarczy. Konieczne jest prowadzenie szeroko pojętego zdrowego stylu życia – regularna aktywność fizyczna oraz właściwie skomponowana dieta. A dieta najskuteczniej redukująca ryzyko cukrzycy typu 2 to dieta niskowęglowodanowa, o wysokiej zawartości tłuszczu. To doskonała dieta w insulinooporności, czyli zaburzeniu gospodarki węglowodanowo – insulinowej poprzedzającym cukrzycę.

Call Now Button