533 728 335

Cukier sprzyja nowotworom – to już pewne!

Cukier sprzyja nowotworom – to już pewne!Od jakiegoś czasu docierały do nas pogłoski, że istnieje zależność między spożywaniem cukru a rozwojem nowotworów. Oczywiście zależność niepożądana – cukier miałby być bowiem uznawany za podstawowe źródło energii komórek nowotworowych. Obecnie z trybu przypuszczającego można przejść do twierdzącego – pojawiły się wyniki badań, które dokumentują wpływ spożywania dużych ilości cukru na rozwój komórek nowotworowych. I dlatego zarówno dieta dziecka, jak i dorosłego powinna być uboga w cukier.

 

Odmienność metaboliczna komórek nowotworowych

Komórki nowotworowe powstają z prawidłowych komórek ciała, jednak znacząco się od nich różnią. Na skutek transformacji nowotworowej dochodzi do nabycia przez komórkę unikatowych właściwości, dzięki którym możliwy jest jej niekontrolowany podział oraz zdolność do przerzutowania. Okazuje się, że zmiany nowotworowe rzutują także na metabolizm komórek – przebiega on innym torem niż w komórkach zdrowych. Intensywne podziały komórkowe przekładają się na ogromne zapotrzebowanie energetyczne, która pozyskiwana jest z wysokoenergetycznych wiązań ATP. A źródłem ATP są głównie procesy glikolizy – stąd zwiększone zapotrzebowanie komórek nowotworowych na glukozę. W komórkach nowotworowych intensywność procesu glikolizy jest ponad 100 – krotnie większa niż w komórkach zdrowych. I dlatego – pomimo tego, że energia pozyskiwana jest na drodze mało efektywnej glikolizy beztlenowej, ilość wytworzonej energii jest taka jak w przypadku komórek prawidłowych i glikolizy tlenowej.
Dlaczego komórki nowotworowe pozyskują energię na drodze mało efektywnej glikolizy beztlenowej? Prawdopodobnie jest to efekt aktywacji protoonkogenów i zmiany szlaków metabolicznych. Nawet w obecności tlenu komórki nowotworowe preferują przemiany beztlenowe – ale do efektywnego przebiegu tych procesów konieczna jest stała obecność glukozy. Dlatego też komórki nowotworowe wykształciły system efektywnego pobierania glukozy – mowa o wysokiej ekspresji błonowych receptorów dla glukozy. Oznaczanie ekspresji tych receptorów może być potencjalnie wykorzystane w prognozowaniu progresji zmian nowotworowych oraz typowania tych pacjentów onkologicznych, którzy wymagają bardziej agresywnych form terapii.

 

Cukier pod lupa naukowców – wpływ na rozwój raka

Naukowcy z instytutów VIB, VUB oraz KU Leuven od 2008 roku prowadzili badania mające określić wpływ cukru na rozwój komórek nowotworowych. Analiza trwała 9 lat i pozwoliła na wyciągnięcie zaskakujących wniosków. Dotychczas rozważano, czy nasilony metabolizm cukru przez komórki nowotworowe jest przyczyną, a może objawem choroby nowotworowej. Dziś już wiadomo, że ciągłe dostarczanie komórkom nowotworowym cukru prowadzi do stymulowania rozwoju raka (Peeters K. i in., Fructose-1,6-bisphosphate couples glycolytic flux to activation of Ras; Nature Communications volume 8, Article number: 922 (2017)). Z kolei pośredni wpływ cukru na rozwój raka może wynikać z większego ryzyka pojawienia się otyłości. Częste spożywanie cukru i towarzysząca temu niezdrowemu nawykowi żywieniowemu hiperinsulinemia sprzyjają kumulacji tkanki tłuszczowej. A jak wiadomo, otyłość to jeden z czynników rozwoju takich nowotworów jak rak piersi, prostaty czy jelita grubego. Dieta bogata w cukier zwiększa ponadto poziom IGF – 1, czyli insulinopodobnego czynnika wzrostu, co także może promować nowotworzenie.

cukier a rakOczywistym jest, że cukier nie jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju raka. Nowotwór jest bowiem schorzeniem o wieloczynnikowej etiologii, stanowiącej kombinację predyspozycji genetycznych i wpływu czynników środowiskowych. Ogromne znaczenie ma zwłaszcza tryb życia i dieta. Wpływ spożycia cukru powinien być zatem nadal analizowany. Póki co – nie podlega wątpliwości, że „cukier karmi raka”. I to jeden z najważniejszych powodów, dla których warto wyeliminować cukier z diety. Ale nie jedyny, gdyż spożywanie cukru w nadmiarze przyczynia się do rozwoju także innych schorzeń – poczynając od otyłości, poprzez przewlekły stan zapalnych, aż do cukrzycy typu 2 czy chorób układu sercowo – naczyniowego. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia są cukry proste, o wysokim indeksie glikemicznym IG. Najlepiej jest całkowicie zrezygnować ze spożycia węglowodanów, a jeśli zdecydujemy się na ich spożycie – niech będą to węglowodany złożone, o niskim IG.

Coraz lepiej poznajemy czynniki sprzyjające rozwojowi nowotworów oraz determinujące ich rozwój i przerzutowanie. Być może w przyszłości wykorzystać można będzie informacje dotyczące wpływu cukru na nowotworzenie i opracowanie innowacyjnych metod terapii raka. Póki co – warto zadbać o odpowiednie nawyki żywieniowe i zadbać o stałe utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy oraz insuliny we krwi.

Call Now Button