533 728 335

Brunatna tkanka tłuszczowa – „zdrowa” tkanka tłuszczowa?

Brunatna tkanka tłuszczowa – „zdrowa” tkanka tłuszczowaOtyłość została okrzyknięta epidemią XXI wieku i wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością i chorobami towarzyszącymi, w tym wieloma chorobami metabolicznymi. Otyłość charakteryzuje się wzrostem masy tłuszczowej w konsekwencji zwiększonego poboru energii, zmniejszonego wydatku energetycznego lub obu tych czynników jednocześnie. Podczas gdy biała tkanka tłuszczowa jest wyspecjalizowana w magazynowaniu energii, brązowa tkanka tłuszczowa ma wysokie stężenie mitochondriów, co umożliwia jej udział w wydatkowaniu energii i procesie termogenezy. Chociaż brązowy tłuszcz był kiedyś uważany za konieczny tylko u niemowląt, ostatnie badania morfologiczne i obrazowe dostarczyły dowodów, że wbrew wcześniejszym przekonaniom, tkanka ta jest obecna i aktywna u dorosłych ludzi. W ostatnich latach temat brązowej tkanki tłuszczowej powrócił za sprawą licznych badań dotyczących różnicowania, funkcji i ewentualnego potencjału terapeutycznego brązowej tkanki tłuszczowej.

 

Biała i brunatna tkanka tłuszczowa – co je łączy, co je dzieli?

Biała tkanka tłuszczowa to tkanka, której rolą w organizmie jest magazynowanie energii w postaci triglicerydów, ochrona narządów wewnętrznych, a także syntetyzowanie związków aktywnych. Najistotniejsze hormony i inne związki produkowane przez białą tkankę tłuszczową to:

– adiponektyna, która wykazuje aktywność przeciwzapalną i uwrażliwia komórki na działanie insuliny
– cytokiny prozapalne i czynniki wzrostu
– hormony steroidowe
– leptyna, czyli hormon sytości
– enzymy konwertujące hormony płciowe
– lipaza lipoproteinowa i lipaza hormonozależna

Umiarkowane ilości tkanki tłuszczowej białej są nam potrzebne; problematyczna staje się natomiast nadmierna kumulacja białej tkanki tłuszczowej. Jest to tkanka bardzo silnie unaczyniona, zatem im jest jej więcej – tym więcej naczyń krwionośnych; a to pociąga za sobą przeciążenie mięśnia sercowego, gdyż serce musi tłoczyć krew przez dłuższą sieć naczyń krwionośnych. Ponadto wraz ze wzrostem ilości białej tkanki tłuszczowej wzrasta synteza cytokin prozapalnych, pojawia się zjawisko leptynooporności i pojawia się wzmożony apetyt, gdyż nawet syntetyzowana w nadmiarze leptyna nie jest w stanie oddziaływać w fizjologiczny sposób na ośrodek sytości. I wreszcie – kumulacji tkanki tłuszczowej towarzyszy spadek syntezy adiponektyny. Rozwija się wówczas zjawisko insulinooporności i wzrasta ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

Brunatna tkanka tłuszczowa zawdzięcza swoją nazwę specyficznej barwie, będącej konsekwencją wysokiej koncentracji cytochromów mitochondrialnych. Główną rolą brunatnej tkanki tłuszczowej jest utrzymanie fizjologicznej, stałej temperatury ciała, a także rozpraszania nadmiaru energii dostarczanej wraz z pożywieniem. Biała tkanka tłuszczowa kumuluje zatem energię w postaci trójglicerydów, zaś brunatna – utylizuje lipidy w celu wytworzenia z nich energii. Kiedyś przypuszczano, że tkanka tłuszczowa brunatna właściwa była jedynie niemowlętom. Panował pogląd, że u dzieci i dorosłych tkanka brunatna zanika, zaś za utrzymanie stałej temperatury ciała odpowiadać miały takie mechanizmy jak termogeneza drżeniowa czy cieplejszy ubiór. Okazuje się jednak, że brunatna tkanka tłuszczowa występuje także u dorosłych, a większą jej zawartością wyróżniają się osoby przebywające stale w niższych temperaturach oraz aktywne fizycznie.

 

Brunatna tkanka tłuszczowa kontra nadwaga i cukrzyca

aktywność fizycznaOsoby cierpiące na nadwagę lub cukrzycę typu 2 mają niższy od przeciętnej poziom brunatnej tkanki tłuszczowej. Zwiększenie zawartości brunatnej tkanki tłuszczowej, która jest tkanką bardzo aktywną metabolicznie może prowadzić do obniżenia masy ciała i usprawnienia metabolizmu lipidów. Wynika to z faktu, że tkanka tłuszczowa w niezwykle efektywny sposób wykorzystuje glukozę oraz lipidy jako źródła tłuszczu. W testach na zwierzętach wykazano, iż przeszczepienie brunatnej tkanki tłuszczowej przyczynia się do usprawnienia metabolizmu oraz spadku masy ciała, głównie za sprawą wzrostu syntezy interleukiny 6. Na razie brak jest badań dotyczących podobnych mechanizmów u ludzi, warto jednak zainteresować się potencjałem terapeutycznym brunatnej tkanki tłuszczowej. Regularna aktywność fizyczna oraz występowanie dreszczy pod wpływem zimna sprzyjają wzrostowi poziomu nowoodkrytego hormonu – iryzyny. A poziom iryzyny jest odwrotnie proporcjonalny do wskaźnika masy ciała BMI oraz wprost proporcjonalny do występowania składowych zespołu metabolicznego. Przyszłość pokaże, czy zwiększanie poziomu tkanki tłuszczowej może wpłynąć pozytywnie na profilaktykę i terapię otyłości oraz cukrzycy typu 2, stanowiąc cenne uzupełnienie zdrowego stylu życia i redukcji tkanki tłuszczowej białej.

Call Now Button